De pindastruik (Clerodendrum trichotomum): Geurige bloemen en blauwe bessen
Stel je voor: een struik die ruikt naar pindakaas als je het blad kneust, bloeit met geurige witte bloemen omgeven door felrode kelken, en daarna blauwe bessen geeft die in roze schutbladeren lijken te zweven. Dat is de pindastruik, ofwel Clerodendrum trichotomum.
In een voedselbos of permacultuurtuin is dit een plant die zowel functioneel als decoratief is. Hij trekt bestuivers aan, geeft eetbare vruchten en zorgt voor structuur. Bovendien is het de enige Clerodendrum-soort die in Nederland echt winterhard is. Laten we eens kijken hoe je hem inzet in jouw eetbare tuin.
Clerodendrum trichotomum
De Clerodendrum trichotomum komt oorspronkelijk uit China en Japan. In Nederland groeit hij uit tot een flinke struik of kleine boom van 3 tot 4 meter hoog, soms tot 6 meter.
De bloei valt in augustus en september. Dan verschijnen er witte, geurige bloemen die omgeven zijn door donkerrode kelken. Na de bloei ontstaan blauwe bessen die mooi afsteken tegen de rode schutbladeren.
Qua winterhardheid is deze plant een aanwinst voor ons klimaat. Hij is winterhard tot -10°C, wat overeenkomt met zone 7a.
In strenge winters kan hij wel vorstschade oplopen, dus een beetje bescherming helpt. Het blad ruikt bij kneuzing naar pindakaas, een leuke bijkomstigheid voor kinderen en nieuwsgierige tuiniers.
Pindakaasboom of Kansenboom
De bijnaam ‘pindakaasboom’ dankt de plant aan de geur van het blad. Maar hij wordt ook wel ‘kansenboom’ genoemd, omdat hij veel kansen biedt in de permacultuurtuin. Hij is namelijk:
- Een goede bodembedekker met zijn uitlopers.
- Een bron van nectar voor bijen en vlinders.
- Een struik die vruchten geeft voor vogels én mensen.
De plant maakt uitlopers, wat handig is om bodem te bedekken, maar kan ook woekeren.
Verwijder uitlopers in het voorjaar of najaar om de plant in toom te houden. Gebruik een mulchlaag van bladeren of houtsnippers om vocht vast te houden en de wortels te beschermen tegen vorst.
Mooie soorten pindakaasbomen
Er zijn verschillende cultivars van Clerodendrum trichotomum. Elke variant heeft eigen kenmerken, geschikt voor verschillende plekken in je voedselbos.
Clerodendrum trichotomum
Prijzen liggen meestal tussen €15 en €35, afhankelijk van de grootte en de kwekerij.
De soort zelf is al prachtig. Groen blad, witte bloemen met rode kelken, en blauwe bessen met rode schutbladeren. Hoogte: 3–4 meter, soms tot 6 meter. Zoek je nog meer eetbare bloemen in het voorjaar voor je voedselbos?
Clerodendrum trichotomum ‘Purple Blaze’
Geschikt voor zon of halfschaduw en goed waterdoorlatende grond. Winterhard tot -10°C. Deze cultivar heeft paars uitlopend blad dat later groen wordt.
De bloemen zijn wit met rode kelken, en de bessen zijn blauw. De paarse tint geeft extra kleur in de tuin, vooral in de lente. Ideaal als accentstruik in een voedselbosrand. Prijs: circa €20–€30. ‘Carnival’ heeft groen blad met een gele of crème-witte rand.
Clerodendrum trichotomum ‘Carnival’
De bloei is witlila, iets anders dan de soort. De bessen zijn blauw en staan in felroze kelken. Zoek je liever naar vroege gele bloei en gezonde bessen?
Deze cultivar is compacter en groeit tot ongeveer 3 meter. Prijs: circa €25–€35.
Wanneer en hoe moet ik snoeien?
Snoei de pindastruik het beste in maart of direct na de winter. Snoei licht aan het einde van de winter om een compacte vorm te behouden.
Verwijder dode takken en zwakke scheuten. Als de plant te groot wordt, kun je hem terugsnoeien tot ongeveer de helft van de hoogte. Let op: snoei niet te laat in het voorjaar, want dan kun je de nieuwe bloemknoppen verwijderen. De plant bloeit op eenjarig hout, dus snoei in maart geeft de plant tijd om nieuwe scheuten te vormen die in augustus bloeien.
Tip: Gebruik een scherpe snoeischaar en snoei in droog weer om schimmel te voorkomen.
Wat is juiste verzorging?
De pindastruik is niet veeleisend, maar heeft wel de juiste omstandigheden nodig.
Zon of halfschaduw is ideaal. Grond moet goed waterdoorlatend zijn, dus geen zware klei of drassige plekken. Een mulchlaag van 5–10 cm helpt vocht vast te houden en beschermt de wortels.
Bemest in het voorjaar met compost of organische meststof, bijvoorbeeld een merk als Ecostyle of DCM, prijs circa €8–€12 per zak. Geef bij langdurige droogte extra water, vooral in de eerste twee jaar na aanplant.
De plant is gevoelig voor strenge vorst. Bescherm jonge planten in de eerste winter met een vliesdoek of een laag mulch.
Bij oudere planten is dat meestal niet nodig, maar bij temperaturen onder -10°C kun je de wortels extra beschermen.
Planten combineren met de pindastruik
In een voedselbos kun je de pindastruik combineren met andere eetbare planten. Zet hem bijvoorbeeld naast: De uitlopers van de pindastruik kunnen als natuurlijke mulch dienen, maar verwijder ze regelmatig om te voorkomen dat ze andere planten overwoekeren. Combineer met vaste planten die dezelfde eisen hebben: zon, waterdoorlatende grond en weinig concurrentie.
- Snijbiet of boerenkool: deze doen het goed in halfschaduw.
- Aardbeien: als bodembedekker onder de struik.
- Bessenstruiken zoals zwarte bessen of kruisbessen: voor een laagjesstructuur.
- Kruiden als bieslook of salie: die houden van goed doorlatende grond.
Voordelen en nadelen
Voordelen: Nadelen:
- Winterhard in Nederland (zone 7a).
- Geurige bloemen en decoratieve bessen.
- Trekt bestuivers aan.
- Geschikt voor zon en halfschaduw.
- Uitlopers helpen bodem te bedekken.
Praktische tips: Met deze tips haal je het meeste uit de pindastruik in je voedselbos. Een plant die zowel praktisch als mooi is, en zorgt voor leven in je tuin.
- Kan uitlopers maken en woekeren.
- Gevoelig voor strenge vorst onder -10°C.
- Bessen zijn licht giftig voor mensen, maar vogels eten ze graag.
- Plant in goed doorlatende grond, bij voorkeur op een zonnige plek.
- Gebruik een mulchlaag van 5–10 cm om vocht en wortels te beschermen.
- Verwijder uitlopers in het voorjaar of najaar.
- Snoei licht in maart voor een compacte vorm.
- Bescherm jonge planten tegen strenge vorst met vliesdoek.