Wat doe je met een overschot aan courgettes en pompoenen?

Je staat in de moestuin, kijkt om je heen en denkt: oeps. Weer een vrucht die je bijna over het hoofd ziet. De courgetteplanten zijn te groot geworden en de pompoenen rollen bijna uit de kas.

Een goed probleem, want je hebt een overschot. Je bent alleen even vergeten wat je ermee kunt doen.

Geen zorgen, ik help je op weg. Met deze gids maak je van je oogst iets waar je nog maanden plezier van hebt, zonder dat je keuken vol ligt met zachte courgettes.

Waarom je overschot slim aanpakken essentieel is

Een overschot aan courgettes en pompoenen is typisch voor een voedselbos. De planten groeien als onkruid en produceren veel meer dan je in één week op kunt.

In een permacultuur-systeem probeer je niets te verspillen. Alles krijgt een functie.

Als je nu niets doet, belandt de oogst op de composthoop, terwijl je er veel meer uit kunt halen. Denk aan je tijd en moeite. Je hebt gezaaid, water gegeven, gesnoeid.

Die energie verdien je terug in voedsel dat langer meegaat. Bovendien helpt het je voedselbos in balans te blijven.

Je bewaart de energie van de zomer voor de koude maanden. En je leert je eigen systeem beter kennen: welke pompoensoorten doen het goed op jouw grond? Voedselbossen werken met lagen. Courgettes en pompoenen horen bij de kruinlaag of de bodemlaag, afhankelijk van de variëteit.

Ze vullen de ruimte op en voorkomen onkruid. Als je ze slim verwerkt, ondersteun je de biodiversiteit.

Je trekt nuttige insecten aan en je houdt de bodem vochtig. Zo blijft je tuin gezond.

De kern: wat je nu kunt doen met courgettes en pompoenen

Begin met sorteren. Leg de courgettes en pompoenen naast elkaar op een tafel.

Courgettes die langer zijn dan 25 cm worden vaak hard en smerig. Die verwerk je meteen.

Pompoenen die groen blijven, zijn nog niet rijp. Leg die op een droge, donkere plek. Je keuken is nu je werkplek. Voor courgettes: snijd ze in plakken van 1 cm.

Leg ze op een rooster en droog ze 6 tot 8 uur in de oven op 60°C.

Je kunt ze ook invriezen. Blancheer ze 2 minuten, koel snel af en stop ze in zakjes van 500 gram. Zo ben je in de winter klaar voor soep of roerbak.

Voor pompoenen: kies de juiste soort. Hokkaido-pompoenen zijn klein en stevig.

Ze zijn ideaal om te roosteren of te pureren. Butternut is groter en zoeter, perfect voor soep.

Snijd de pompoen in stukken, verwijder de pitten en leg ze op een bakplaat. Rooster ze 30 minuten op 180°C. Je kunt het vruchtvlees ook pureren en in porties van 500 gram invriezen.

Een andere optie: fermenteren. Courgettes snijd je in reepjes, meng je met zout (2% van het gewicht) en kruiden als dille of knoflook.

Stop ze in een pot van 1 liter, druk goed aan en laat ze 5 tot 7 dagen fermenteren op kamertemperatuur.

Pompoen kun je ook fermenteren, maar dat is minder gangbaar. Probeer het eens met gember en kurkuma voor een Aziatische twist.

Wil je direct iets lekkers maken? Maak courgette-pesto. Blend 500 gram courgette met 100 gram pijnboompitten, 50 gram Parmezaanse kaas, 2 teentjes knoflook en olijfolie. Vries het in in ijsblokjesvorm. Zo heb je altijd een smaakmaker bij de hand.

Voor pompoen: pureer 1 kg pompoen met een ui, knoflook en bouillon.

Roer er 100 ml kokosmelk door. Vries in porties van 250 ml in. Snel klaar en heerlijk.

Verschillende methoden: welke past bij jou?

Invriezen is de makkelijkste optie. Geen speciale apparaten nodig.

Je hebt alleen bakjes of zakjes nodig. Een goede diepvrieszak van 1 liter kost ongeveer €2,- per 10 stuks.

Bakjes van 500 ml zijn verkrijgbaar voor €3,- per stuk. Invriezen is snel en je verliest weinig smaak. Nadeel: je hebt ruimte nodig in de vriezer.

Drogen is een andere optie. Een dehydrator van 500 watt, zoals de Excalibur, kost rond de €150,-.

Je kunt ook je oven gebruiken, maar dat verbruikt meer stroom. Courgettechips droog je op 60°C voor 8 uur. Pompoen in blokjes droog je op 70°C voor 10 uur. Bewaar gedroogde stukken in glazen potten van 1 liter.

Ze gaan maanden mee. Nadeel: je verliest volume, maar wint aan intensiteit.

Fermenteren is een klassieke permacultuur-methode. Je hebt weinig materiaal nodig: een weckpot van 2 liter (€5,-), zout en kruiden. Fermentatie duurt 5 tot 10 dagen.

Het is goedkoop en gezond. Nadeel: het vraagt geduld en een beetje kennis.

Als je te weinig zout gebruikt, kan het misgaan. Inmaken in potten is een andere optie. Courgettes in azijn zijn populair.

Gebruik schoonmaakazijn van 10% (€2,- per liter). Vul potten van 500 ml met courgettes, voeg azijn, water en kruiden toe.

Kook de potten 10 minuten. Pompoen inmaken is lastiger vanwege de textuur, maar je kunt pompoenmoes maken en inmaken.

Een weckpan kost rond de €40,-. Dit is een investering, maar je kunt jarenlang oogsten bewaren. Wil je iets creatiefs proberen?

Maak courgette- of pompoenpapier. Snijd courgettes in flinterdunne plakken, leg ze op bakpapier en droog ze op 50°C voor 12 uur.

Je krijgt dunne, knapperige vellen. Pompoen werkt ook, maar is dikker. Dit is een leuke manier om je oogst te verwerken en te serveren als snack of garnering.

Praktische tips voor je voedselbos en keuken

“Een overschot is een teken van overvloed. Gebruik het als een kans om te experimenteren.”

Plan je oogst. In een voedselbos plant je courgettes en pompoenen op zonnige plekken met voldoende ruimte.

Plant ze niet te dicht bij elkaar. Gebruik mulch om vocht vast te houden. Zo voorkom je dat de planten te snel groeien en te veel produceren.

Bewaar je oogst op de juiste plek. Courgettes zijn 1 week houdbaar in de koelkast.

Pompoenen gaan maanden mee op een koele, donkere plek. Leg ze niet op de grond, maar op een rooster of plank. Zo voorkom je schimmel. Gebruik de hele plant.

Bladeren van courgettes kun je stomen of roosteren. Ze zijn lekker met knoflook en olie.

Pompoenbladeren zijn ook eetbaar, maar minder bekend. Snijd ze fijn en verwerk ze in soep, net als wanneer je eetbare bloemen oogst voor in salades. Deel je overschot.

Vraag buren of vrienden of ze een pompoen willen. Of ruil voor andere producten.

In permacultuur-gemeenschappen is delen normaal. Zo bouw je een netwerk op en voorkom je verspilling. Experimenteer met nieuwe recepten.

Probeer courgette-chutney met appelazijn en rozijnen. Of pompoen-hummus met tahini en komijn.

Je ontdekt nieuwe smaken en leert je oogst beter waarderen. Hou een oogstlogboek bij.

Noteer welke pompoensoort het beste deed op jouw grond. Schrijf op hoe lang courgettes bewaard bleven en wanneer je eetbare wortels oogsten voor de beste smaak. Dit helpt je volgend jaar beter te plannen. Je voedselbos wordt steeds slimmer.

Afronding: geniet van je overvloed

Een overschot aan courgettes en pompoenen is geen probleem, maar een cadeau.

Je hebt een tuin die zo productief is dat je even moet nadenken. Met deze methoden zorg je dat niets verloren gaat.

Je vult je vriezer, je potten en je voorraadkast. Je leert je voedselbos nog beter kennen. Je hoeft niet alles perfect te doen. Kies één of twee methoden die bij jou passen. Begin klein.

Vries een paar courgettes in. Maak een pot pompoensoep.

Probeer fermenteren als je zin hebt. Je zult zien dat je snel vertrouwen krijgt. Geniet van de smaken van de zomer in de winter.

Een kom pompoensoep op een koude dag voelt als een warme deken. Courgette-pesto geeft elke maaltijd een boost.

Je hebt hard gewerkt en nu mag je ervan genieten. Je voedselbos levert, en bij het oogsten denk je ook aan de dieren.