Smeerwortel 'Bocking 14': De ultieme mulchplant voor permacultuur

R
Redactie Bomen en Mensen
Redactie
De Kruidlaag en Bodembedekkers · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je staat in je tuin, je bent net begonnen met je voedselbos of permacultuur project. Je hebt prachtige fruitbomen geplant, misschien wel een appel of perenboom. Maar de bodem? Die is nog kaal.

Je wilt geen onkruid, je wilt voeding vasthouden en de grond verbeteren.

Dan ontdek je de smeerwortel, en specifiek de 'Bocking 14'. Dit is niet zomaar een plant.

Het is een groene machine die je tuin transformeert. Het is je beste vriend voor mulch en meststof in één. Je zult versteld staan hoe snel je tuin tot leven komt.

Smeerwortel 'Bocking 14': De ultieme mulchplant voor permacultuur

De Latijnse naam is Symphytum x uplandicum 'Bocking 14'. Een mond vol, maar je onthoudt het omdat het zo krachtig is.

Dit is een hybride, ontstaan uit een natuurlijke kruising in Engeland. Je hebt waarschijnlijk wel gehoord van de gewone smeerwortel. Die is goed, maar kan soms te woekerend zijn.

De 'Bocking 14' is de gouden standaard voor permacultuur tuinders. Waarom? Omdat deze variant niet via zaad verspreidt.

Hij blijft netjes op zijn plek door worteldeling. Dat betekent controle voor jou en genoeg materiaal om te oogsten. Het is een plant die je in je achterhoofd houdt wanneer je begint met de kruidlaag.

Je plant hem niet voor de sier. Je plant hem voor resultaat.

Hij is winterhard tot ver onder de vijftien graden onder nul. Dus of je nu in Nederland of België tuiniert, deze plant overleeft het. En water?

Smeerwortel Bocking 14 zakje van 1 wortel

Daar doet hij niet moeilijk over. Zelfs met weinig regen blijft hij staan. Ideaal voor de drukke tuinder die niet elke dag de tuinslang wil hanteren. Waarom is deze plant zo essentieel in een voedselbos?

Omdat de bodemkwaliteit allesbepalend is. Bomen en fruitstruiken hebben een diepe, voedingsrijke bodem nodig.

Smeerwortel haalt voedingsstoffen uit de diepe lagen van de grond. Denk aan kalium en fosfor. Die slaat hij op in zijn bladeren.

Als je die bladeren vervolgens afsnijdt en als mulch gebruikt, geef je die voeding terug aan de bovenste laag. Het is een kringloop die je zelf in gang zet.

Geen dure zakken potgrond meer, maar je eigen goud uit de tuin. Je hoeft niet meteen een complete kwekerij te starten. Vaak wordt smeerwortel verkocht als één wortelstek in een zakje.

Dit is de perfecte start voor de beginnende tuinder. Je koopt één wortel, en daar groeit in het eerste jaar al een flinke pol uit.

Teeltadviezen voor Consoude Bocking 14

Je kunt deze wortel planten van oktober tot eind maart. Let wel op: plant hem niet als de grond hard bevroren is. Wacht tot de dooi.

Deze wortel is de basis voor je eigen voortplanting. Smeerwortel verspreidt zich door worteldeling.

Je koopt een stek, plant hem, en na een jaar of twee kun je de pol delen.

Zo verspreid je de plant gratis door je tuin. Een zakje met één wortel kost vaak rond de €4,95 tot €6,50. Dat is een eenmalige investering die zich dubbel en dwars terugbetaalt in mulch en gier. Voor wie denkt: "Is één wortel genoeg?" Ja, zeker.

Zeker als je hem op de juiste plek zet. Een zonnige plek of halfschaduw werkt het beste.

Zorg dat je de wortel diep genoeg plant, ongeveer 5 tot 10 centimeter onder de grond. Geef hem de eerste tijd water, daarna redt hij zichzelf. Het is echt een plant voor luie tuinders die slimme resultaten willen.

Consoude is de Franse benaming voor smeerwortel. Handig om te weten als je zoekt in webshops.

De teelt is echt gemakkelijk te noemen. Je hebt geen groene vingers nodig. De plant groeit op bijna elke bodem, maar houdt wel van een plekje met voldoende vocht, zonder dat het water blijft staan.

Een plekje bij je fruitbomen is perfect. Hij vult de ruimte onder de bomen op, wat onkruid voorkomt.

Voordelen in Tuinieren

Een essentiële tip: snijd de bladeren vóór de bloei. Waarom? Omdat de plant dan al zijn energie steekt in de bloem. Als je dan braamblad en frambozenblad oogst, stimuleer je de plant om nieuwe bladeren te maken.

Dit maximaliseert je biomassa. Je krijgt dus meer blad per plant.

En dat blad is wat je wilt hebben voor je mulch of je gier.

De bloem zelf is trouwens prachtig en trekt bijen aan. Dus een klein stukje laten bloeien voor de biodiversiteit mag best. Je kunt smeerwortel ook in een pot kweken. Handig als je geen tuin hebt, maar wel een balkon.

Kies dan voor een diepe pot, minimaal 30 cm, omdat de wortel graag de diepte in gaat. In een pot is de waterbehoefte wel iets hoger dan in de volle grond.

Zorg dat de potgrond niet uitdroogt. Maar verder? Doet hij het overal. De lijst met voordelen is lang, maar laten we de belangrijkste eruit pikken voor jouw voedselbos.

Hoe maak je je eigen smeerwortelgier?

Een veelgemaakte fout is het idee dat smeerwortel wintergroen is. Dit is niet waar.

De bovengrondse delen sterven af in de winter. Dat is niet erg, want de wortel leeft. In het voorjaar schiet hij weer uit.

Zie het als een cyclus. In de herfst leg je de gesneden bladeren als mulchlaag, eventueel aangevuld met klaver als natuurlijke bodembedekker.

  1. Oogsten: Snijd een flinke hoeveelheid bladeren (liefst voor de bloei). Doe handschoenen aan, het blad kan ruw zijn.
  2. Fijnmaken: Snijd de bladeren in stukken of stamp ze fijn. Hoe kleiner, hoe sneller het werk doet.
  3. Weken: Vul een emmer (geen metalen, plastic is beter) met water. Doe de bladeren erin. Laat het mengsel ongeveer 2 tot 3 weken staan.
  4. Roeren: Roer af en toe. Het gaat ruiken, dat hoort erbij. Het ruikt naar modder en compost.
  5. Zeef en gebruik: Zeef het vocht en vang het op. Verdun dit mengsel met water (ongeveer 1 op 10). Geef het bij de voet van je planten.

In de winter ligt deze laag er als een deken op. In het voorjaar is deze laag verteerd en geeft hij voeding af op het moment dat jouw groenten en fruitbomen wakker worden. Smeerwortelgier is het goud van de permacultuur tuinier.

Het is een vloeibare meststof die je makkelijk zelf maakt. Je hebt geen dure spullen nodig.

Volg deze stappen en je hebt een krachtige boost voor je planten.

Russische smeerwortel (Symphytum x uplandicum 'Bocking 14’) in P9 pot

Gebruik regenwater voor je gier. Leidingwater bevat chloor, wat het bodemleven kan schaden. Vang regenwater op in een ton of barrel. Zo ben je helemaal zelfvoorzienend.

Geef de gier vooral aan groenteplanten die veel blad geven, zoals tomaten of courgettes. Bij fruitbomen helpt het de vruchtzetting.

Let op: gebruik nooit onverdunde gier, dat is te sterk en verbrandt de wortels. Naast het zakje met één wortel, is er ook de P9 pot. Een P9 pot is een standaard maat in de tuinwereld.

Het is een plastic pot met een diameter van ongeveer 9 centimeter. Wat is het verschil met een losse wortel?

De plant is al verder in ontwikkeling. Je krijgt een pot met een goed wortelgestel en al een bosje bladeren. Dit is ideaal als je direct resultaat wilt zien, bijvoorbeeld wanneer je daslook wilt vermeerderen in je voedselbos.

De prijs van een P9 pot ligt vaak tussen de €5,95 en €7,50.

Soms betaal je iets meer, maar je krijgt dan een sterkere plant. Deze planten zijn vaak al in de lente geoogst en staan volop in groei. Je kunt ze het hele jaar planten, mits de grond niet bevroren is.

Wel moet je ze na het planten even water geven om de overgang van pot naar grond soepel te laten verlopen. Webshops die gespecialiseerd zijn in permacultuur en voedselbosplanten bieden deze vaak aan.

Ze hebben vaak een snelle verzending, meestal binnen 1-2 werkdagen. Zo kun je snel aan de slag.

Zorg dat je bestelling boven de €75 uitkomt, want vaak is de verzending dan gratis (binnen Nederland en België). Is je bestelling kleiner? Reken dan op ongeveer €3,95 aan verzendkosten. Het is de moeite waard om meteen wat extra's te bestellen, zoals andere kruidlaag planten of bodembedekkers.

De Russische smeerwortel (zoals 'Bocking 14' soms genoemd wordt) is dus de investering waard. Of je nu kiest voor de enkele wortel of de P9 pot, je haalt een krachtpatker in huis die je tuin naar een hoger niveau tilt.

Je bespaart geld op mest en mulch, en je verbetert je bodem op een natuurlijke manier. Dus, waar wacht je op? Haal die smeerwortel in huis en laat je tuin floreren.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over De Kruidlaag en Bodembedekkers
Ga naar overzicht →
R
Over Redactie Bomen en Mensen

Expert content over voedselbos permacultuur bomen fruit natuur