Regenwater opvangen: Van regenton tot ondergrondse tank
Stel je voor: je tuin bij je voedselbos, je fruitbomen en je moestuin zijn volledig zelfvoorzienend in water. Geen dure waterrekening, geen watertekort tijdens een hete zomer.
Je vangt regenwater op en gebruikt het precies waar je het nodig hebt. Dat klinkt als een droom, maar met een ondergrondse regenwatertank is het realiteit. In deze gids neem ik je mee langs alles wat je moet weten om zelf een tank te plaatsen, speciaal afgestemd op jouw permacultuurparadijs.
Waarom kiezen voor een ondergrondse regenwatertank?
Een ondergrondse regenwatertank is een tank die je begraaft in de tuin, weggestopt onder een laag aarde.
Je ziet hem niet, maar hij doet enorm veel werk. In plaats van regenwater via de dakgoot direct het riool in te laten lopen, vang je het op en bewaar je het voor later. Dit is vooral handig in een voedselbos waar bomen en fruitstruiken afhankelijk zijn van een gelijkmatige watertoevoer. Veel mensen denken eerst aan een bovengrondse regenton, maar die heeft nadelen.
Voordelen van een ondergrondse regenwatertank
Hij vriest ’s winters kapot en neemt ruimte in die je misschien liever gebruikt voor een appelboom of een border met kruiden. Een ondergrondse tank is vrijwel onzichtbaar en blijft jarenlang meegaan.
De grond beschermt de tank tegen vorst. Omdat de tank onder de grond zit, blijft het water vloeibaar, ook bij strenge vorst.
Dit is een groot voordeel ten opzichte van een bovengrondse ton die ’s winters kan barsten. De tank gaat langer mee. Blootstelling aan UV-licht en wisselende weersomstandigheden is verleden tijd.
Een ondergrondse tank kan makkelijk 20 jaar of langer meegaan zonder onderhoud. Je kunt het water voor veel dingen gebruiken.
Geef je fruitbomen water, spoel je toilet door of was je de auto met zacht regenwater. Zo bespaar je op de waterrekening en ontlast je het riool. Check altijd lokale regels.
Sommige gemeenten eisen een vergunning voor een ondergrondse regenwatertank. Dit hangt af van de grootte en de locatie.
Bel even met je gemeente voordat je begint.
Voorbereiding voor het zelf plaatsen van een ondergrondse regenwatertank
Goede voorbereiding is het halve werk. Zorg dat je weet wat je nodig hebt en waar je de tank het beste kunt plaatsen.
Benodigde materialen en gereedschappen
Dit voorkomt teleurstellingen en extra kosten. Je hebt een tank nodig.
Kies een maat die past bij je dakoppervlak en waterbehoefte. Een kleine tank van 2.000 liter is geschikt voor een klein huis, maar voor een voedselbos met fruitbomen is een grotere tank aan te raden, bijvoorbeeld 5.000 liter of meer. Verder heb je nodig: een graafmachine of schep, gestabiliseerd zand of grind voor de bodem, een filter voor de inlaat, een overlooppijp en materiaal voor de aansluiting op de dakgoot. Een zandvangput is handig om bladeren en vuil tegen te houden.
Beste locatie kiezen voor de tank
Kies een locatie waar regenwater gemakkelijk van daken kan worden opgevangen. Plaats de tank dicht bij je huis of schuur, zodat de dakgoot makkelijk aan te sluiten is.
Zorg dat de tank niet onder een boom komt te liggen, want wortels kunnen de tank beschadigen. Denk ook aan de waterafvoer. Het overtollige water moet ter plaatse infiltreren in de bodem.
Controleer lokale bouwvoorschriften en vergunningen
Hiervoor kun je een infiltratietank of infiltratieblokken gebruiken. Dit voorkomt wateroverlast in je tuin.
Vergeten lokale bouwvoorschriften en vergunningen te controleren is een veelgemaakte fout. Doe dit altijd voordat je begint met graven.
Neem contact op met je gemeente en vraag naar de regels voor ondergrondse regenwatertanks. Sommige gemeenten hebben specifieke eisen voor de diepte, de grootte en de afstand tot de erfgrens. Als je twijfelt over de juridische regels rondom het onttrekken van oppervlaktewater, bel dan even met een expert.
Bollaert biedt telefonisch advies tijdens werkuren op 09 369 13 81. Je kunt ook mailen naar [email protected] voor meer informatie.
Stapsgewijze handleiding voor het zelf plaatsen van ondergrondse tanks
Je bent klaar voor de praktijk. Hieronder volgen de stappen om zelf een ondergrondse regenwatertank te plaatsen.
Stap 1: Grondwerk en uitgraving
We gaan uit van een tank van 5.000 liter, maar de stappen zijn hetzelfde voor andere maten. Begin met het uitzetten van de plek. Gebruik touw en piketpalen om de contouren van de put te markeren.
Graaf de put diep genoeg voor de tank plus een laag gestabiliseerd zand eronder.
Voor een tank van 5.000 liter is een put van ongeveer 2 meter diep en 2,5 meter breed meestal voldoende. Tip: Huur een kleine graafmachine als je geen zin hebt in urenlang scheppen. Dit bespaart tijd en energie.
Hier zijn 8 stappen om zelf een ondergrondse regenwatertank te plaatsen
Deze 8 stappen helpen je om alles overzichtelijk te doen. Volg ze op volgorde en neem je tijd.
STAP 1: Een geschikte locatie voor jouw regenwatertank
Kies een plek dicht bij je huis of schuur. Zorg dat de tank niet onder een boom komt.
STAP 2: Graaf een put
Meet de afstand tot de erfgrens en houd rekening met eventuele vergunningseisen. Een plek in de zon is minder geschikt, omdat de tank dan warmer wordt en algen kunnen groeien. Graaf de put op de plek die je hebt uitgekozen. Zorg dat de bodem waterpas is en stevig.
STAP 3: Zorg voor een stabiele bodem
Gebruik een laserwaterpas voor extra precisie, of leer hoe je een eenvoudige swale met een A-frame waterpas uitzet. De put moet groot genoeg zijn voor de tank en een laag gestabiliseerd zand eronder.
STAP 4: Plaats de regenwatertank in de put
Leg een laag gestabiliseerd zand of grind op de bodem van de put. Dit voorkomt dat de tank verzakt. Meeste fabrikanten raden aan de tank in gestabiliseerd zand te plaatsen.
STAP 5: Sluit de tank aan op de dakgoten en installeer een filter
Een laag van 10-15 cm is voldoende. Laat de tank voorzichtig in de put zakken.
Gebruik hiervoor eventueel een hijsband of een graafmachine. Zorg dat de tank waterpas staat en niet op een harde ondergrond rust.
Vul de zijkanten op met gestabiliseerd zand of grind en stamp dit stevig aan. Sluit de dakgoot aan op de tank met een PVC-buis. Installeer een filter aan de inlaat om bladeren en vuil te verwijderen.
Een zandvangput met filter, bijvoorbeeld met een inlaat van 110 mm en een uitlaat van 100 mm, is ideaal. Sluit ook een overlooppijp aan voor overtollig regenwater.
Dit water moet ter plaatse infiltreren. Hiervoor kun je een Hydrorock infiltratiesysteem gebruiken.
Hydrorock biedt verschillende pakketten: een totaalpakket van 340 liter, 680 liter of 1360 liter. Wil je weten hoeveel wateropslag je in je voedselbos nodig hebt? Je kunt ook kiezen voor infiltratieblokken zoals D34, D45, D112, D170, D340, BD112, BD170 of BD340.
STAP 6: Sluit de overloop aan
Deze blokken zijn gemaakt van geperst beton en zijn duurzaam. Er is ook een Hydrorock infiltratieput in verzinkt staal, roestvrij staal of grafiet zwart. De kosten voor een ondergrondse regenwatertank variëren. Een tank van 5.000 liter kost tussen de €1.500 en €2.500, afhankelijk van het materiaal.
Een Hydrorock infiltratiesysteem begint bij ongeveer €300 voor het 340-liter pakket. Een zandvangput kost rond de €150 tot €250.
STAP 7: Test het systeem
Zorg dat overtollig water kan weglopen. Sluit een overlooppijp aan op de tank en leid dit water naar een infiltratiesysteem. Dit voorkomt dat de tuin onder water loopt bij hevige regen.
Test de tank en de aansluitingen. Laat water lopen en controleer op lekkages.
STAP 8: Dek de tank af en maak de tuin af
Controleer ook of de filter goed werkt en of het overtollige water goed infiltreert.
Dek de tank af met een deksel of een laag aarde. Zorg dat je altijd bij de tank kunt voor onderhoud. Maak de tuin af en geniet van je zelfvoorzienende watersysteem.
Praktische tips voor je ondergrondse regenwatertank
Gebruik een filter om je tank schoon te houden. Bladeren en vuil kunnen de tank verstoppen of de kwaliteit van het water verminderen. Een zandvangput met filter is een goede investering.
Sluit een overlooppijp aan voor overtollig regenwater. Dit water kun je laten infiltreren in de bodem met een Hydrorock systeem.
Dit voorkomt wateroverlast en zorgt voor een gezonde bodem in je voedselbos. Controleer regelmatig de tank en de aansluitingen.
Zorg dat de filter schoon is en dat er geen lekkages zijn. Een jaarlijkse controle voorkomt problemen. Denk aan de waterbehoefte van je tuin.
Een voedselbos met fruitbomen heeft in de zomer meer water nodig dan in de winter.
Pas de grootte van de tank hierop aan. Een grotere tank geeft meer zekerheid tijdens droge periodes. Met deze stappen en tips ben je klaar om zelf een ondergrondse regenwatertank te plaatsen. Je tuin, je fruitbomen en je portemonnee zullen je dankbaar zijn. Ga aan de slag en geniet van een duurzaam watersysteem in je permacultuurtuin.