Hosta's als eetbare plant: De jonge scheuten smaken naar asperges
Je kent ze wel, die prachtige hosta's in de tuin. Grote, groene bladeren die een weelderige sfeer geven, vooral in de schaduwrijke hoekjes.
Meestal zien we ze als sierplant, maar ik heb een geheim voor je: ze zijn ook heerlijk op je bord. Ja, echt waar.
De jonge scheuten van hosta's smaken verrassend veel naar asperges. Het is een trucje uit de permacultuur waarmee je je tuin dubbel gebruikt: mooi én eetbaar. Stel je voor: je oogst in het voorjaar wat jonge, frisse sprietjes uit je border, en je hoeft niet eens een speciale moestuin aan te leggen.
Dit is precies wat voedselbossen en permacultuur zo slim maken: elke plant heeft meerdere functies. Hosta's zijn de perfecte bodembedekker die je ook nog eens kunt eten. Het bespaart geld, ziet er geweldig uit en je eet verser dan vers.
Hosta kweken en verzorgen
Hosta's zijn de ultieme vriend voor elke schaduwtuin. Ze groeien van nature onder de hogere bomen, net als in een bos.
Ze houden niet van felle, brandende zon, want dan verbranden hun bladeren. Een plekje in de halfschaduw is perfect. Ze doen het goed in bijna elke tuingrond, maar als je ze in een voedselbos of permacultuur tuin zet, zorg dan voor grond die rijk is aan compost en bladval. Dat boots de natuurlijke bosbodem na.
Ze zijn volledig winterhard. In de herfst sterft het blad af, en in de lente komen ze weer tevoorschijn.
Als je ze koopt, let dan op de potmaat. Veel kwekers leveren ze in een P9 pot (ongeveer 0,7 liter).
Dat is een kleine, vierkante pot waar de plant goed in wortelt. Ze groeien uit tot flinke pollen van 40 tot 80 cm hoog, afhankelijk van de soort. Ze vormen een dicht bladerdak wat onkruid tegenhoudt. Ideaal dus.
Een veelgehoorde klacht zijn slakken. Hosta's zijn namelijk een delicatesse voor hen.
Om je eetbare scheuten te beschermen zonder chemische rommel te gebruiken, is er een slimme truc. Gebruik scherp steengruis (zoals fijne split) rondom de plant. Slakken durven daar niet over heen.
Bovendien houdt het gruis vocht vast, wat de plant helpt in droge periodes.
Je hoeft ze verder bijna niet te bemesten; een laagje compost in het voorjaar is vaak al genoeg, al moet je wel waken voor concurrentie van hardnekkige grassen.
Hostascheuten oogsten
Het oogsten is het leukste onderdeel. Je moet het zien als een soort 'asperges steken', maar dan makkelijker.
In het vroege voorjaar, als de natuur ontwaakt en sneeuwklokjes en krokussen de eerste energie voor de bodem leveren, zie je dikke, vlezige scheuten uit de grond komen. Dit zijn de toekomstige bladeren. Dit is het moment.
Wacht niet te lang, want zodra de bladeren openvouwen, wordt de smaak bitter en vezelig.
Je wilt scheuten oogsten die ongeveer 10 tot 20 centimeter groot zijn. Ze moeten nog stevig en fris zijn. Gebruik een scherp mes of een snoeischaar. Knip ze vlak bij de basis af, zorg dat je de rest van de plant niet raakt of beschadigt, terwijl je ook de bodembedekkende rol van mos in het oog houdt.
De smaak is echt verrassend. Het is groen, een beetje nootachtig, en lijkt ontzettend op asperges. Een echte smaakverrassing voor je lentemaaltijden.
De plant heeft genoeg kracht om nieuwe scheuten te maken, zolang je het niet overdrijft. De soorten die het beste zijn voor consumptie zijn vaak de groenbladige soorten.
Denk aan Hosta montana, Hosta sieboldii en Hosta fluctuans. Deze soorten hebben vaak dikkere, vlezige scheuten. De Hosta 'Wide Brim' is ook een uitstekende keuze.
Deze heeft een crèmewitte rand en de jonge scheuten zijn heerlijk. Ze bloeit van juni tot september, dus na de oogst kun je nog genieten van de bloemen (die trouwens ook eetbaar zijn!).
Koken met hostascheuten
Nu je de scheuten in huis hebt, wat doe je ermee? De bereiding is simpeler dan je denkt. Je kunt ze rauw eten, in salades, of koken net als asperges.
De textuur is iets taaier dan asperges, dus een beetje koken of stomen doet ze goed.
Spoel ze eerst goed schoon onder de kraan. Je kunt ze als groente bij het avondeten serveren.
Kook ze 5 tot 7 minuten in licht gezouten water. Ze behouden hun mooie groene kleur. Serveer ze met een beetje boter, peper en zout.
Soorten voor consumptie
Ze combineren perfect met eieren of aardappelen uit eigen tuin. Of maak er een soep van, samen met brandnetels (die groeien ook overal).
Als je specifiek hosta's wilt kopen om te eten, hoef je niet ver te zoeken. De meeste groenbladige tuincentrumsoorten werken. De Hosta 'Wide Brim' is een aanrader omdat hij bestand is tegen veel zon en de scheuten dik en stevig zijn. Hij kost ongeveer €8 - €12 per plant (afhankelijk van de grootte).
Oogsttips en recepten
De potmaat P9 is standaard. Je hoeft geen dure exoten te kopen; gewone, sterke soorten werken het best.
Hier zijn wat concrete tips om te zorgen dat je plant blijft groeien en jij blijft eten:
- Matig oogsten: Oogst nooit meer dan een derde van de scheuten van één plant. Als je te veel weghaalt, kan de plant geen bladeren meer maken en gaat hij dood. Denk aan de toekomst.
- Vers is het beste: Oogst 's ochtends vroeg. De scheuten zijn dan vol water en knapperig.
- Asperge-alternatief: Snijd de scheuten in stukjes en roerbak ze kort met knoflook en sojasaus. Dit geeft een Aziatische twist aan je voedselbos maaltijd.
- Slakkenvrij: Zoals eerder gezegd, dat steengruis is je beste vriend. Voorkomen is beter dan genezen.
Probeer het eens uit. Koop een hosta, plant hem in de schaduw bij je fruitbomen of vaste planten, en wacht tot het voorjaar. Het is een kleine moeite voor een heel bijzonder gerecht uit je eigen tuin.
Het voelt als een trucje dat alleen de echte tuiniers kennen. En nu ken jij het ook.