De oogst van de kweepeer: Gelei en dulce de membrillo
Kweeperen zijn herfstvruchten die je in voedselbossen en permacultuurtuinen vindt. Ze ruiken hemels als je ze kookt, maar rauw zijn ze houtig en bitter. Daarom maak je er gelei of dulce de membrillo van. In Iran gooien ze kweeperen naar bruidsparen, en in Nederland stond deze vrucht al in de tuin van Karel de Grote. Nu oogst je ze uit eigen boom en tover je ze om tot iets feestelijks.Kweepeergelei en dulce de membrillo maken
Kweeperen groeien aan bomen die goed gedijen in Nederlandse moestuinen en voedselbossen. Je oogst ze in de herfst, vaak vanaf oktober.
De vruchten zijn hard en geelgroen, en ze ruiken naar bloemen en hooi. Als je ze kookt, ontstaat een bedwelmend fruitig aroma met nuances van wijn. Dat is het moment waarop ze hun magie laten zien.
Je kunt twee dingen maken: een heldere gelei van het kookvocht en een stevige membrillo van het vruchtvlees.
De gelei is zacht en smaakvol, de membrillo is een dense, zoete blok die je in blokjes snijdt. Beide zijn perfect als bijgerecht of als snoepje. Het beste is dat je beide uit één pan haalt.
Ingrediënten voor kweeperengelei
Waarom is dit zo’n goed idee? Omdat je niets verspilt.
Het kookvocht wordt gelei, de vrucht wordt membrillo. Zo haal je het maximale uit je oogst.
- 1 kg kweeperen, gewassen en in vieren gesneden (klokhuis blijft erin)
- 1 liter water
- Sap van 1 citroen
- 1 steranijs
- 1 kaneelstokje
- 700 gram geleisuiker (3:1)
- Extra suiker voor membrillo: 2/3 van het gewicht van de moes
En je darmen worden er ook nog blij van, want kweepeergelei zou een gunstige werking hebben. Voor ongeveer 1 liter gelei en 1 grote plaat membrillo heb je nodig: Snijd de kweeperen in vieren zonder het klokhuis te verwijderen. Dat gaat makkelijker en het kookvocht blijft helder.
Doe ze in een grote pan met water, citroensap, steranijs en kaneel. Breng aan de kook en laat zachtjes 30 minuten sudderen tot de vruchten zacht zijn.
Bereiding kweeperengelei en membrillo
Laat de gekookte kweeperen een nacht staan. Zet de pan in de koelkast of op een koele plek. De smaken trekken nu volledig in het water.
De volgende dag zeef je het vocht door een passeerzeef of kaasdoek. Druk de vruchten zachtjes aan, maar forceer niet.
Je wilt een helder vocht zonder pulp. Voor de gelei neem je het kookvocht en voeg je de geleisuiker toe. Breng aan de kook en kook 3 minuten hard door.
Giet de gelei in schone potten en sluit direct af. De gelei is nu klaar om te serveren bij kaas of als topping op yoghurt.
Voor de membrillo neem je het overgebleven vruchtvlees uit de passeerzeef. Weeg dit en voeg 2/3 aan gewicht in suiker toe. Doe alles terug in de pan en kook op laag vuur in. Roer regelmatig.
Het mengsel is klaar als het loslaat van de pan en als een bal vormt. Dit duurt ongeveer 20 minuten.
Stort de membrillo-massa in een beklede ovenschaal. Laat het afkoelen en opstijven in de koelkast, net zoals je zou doen bij het bewaren van je oogst in een natuurlijke kelder.
Snijd het daarna in blokjes. Wentel de blokjes in poedersuiker en serveer ze als snoepje. Bewaar membrillo verpakt in bakpapier en folie in de koelkast, dan blijft het wekenlang goed.
Kweepeergelei, een feestelijk kroontje op je diner
Kweepeergelei is meer dan een bijproduct; het is een smaakmaker. De gelei heeft die typische herfstsmaak: bloemig, licht zurig en warm door de kaneel. Je kunt het serveren bij wild, bij een kaasplank of gewoon op een boterham.
In de 16e eeuw verscheen kweepeergelei al in Nederlandse huishoudens, en nu maak je het zelf.
Een leuk weetje: in Iran is het traditie om bruidsparen met kweeperen te bekogelen. Dat symboliseert een zoete start.
Gepocheerde kweepeer met mascarpone, citroen en pistache, € 8,50
Wij gooien ze niet, maar we verwerken ze tot iets feestelijks. Zo breng je een stukje cultuur op tafel. De gelei is ook gezond.
Er gaan verhalen dat het de darmen ondersteunt. Of dat wetenschappelijk bewezen is, doet niet ter zake.
Het voelt goed om iets te eten dat uit de eigen tuin komt en een lange geschiedenis heeft. Karel de Grote had gelijk: kweeperen horen in elke moestuin. Een makkelijk dessert dat je in 15 minuten op tafel zet. Neem 4 kweeperen, snijd ze in parten en pocheer ze zachtjes in een mengsel van water, citroensap en een beetje suiker.
Laat ze 10 minuten garen, ze moeten nog beet hebben. Serveer de gepocheerde kweepeer met een klodder mascarpone, een snuf geraspte citroenschil en fijngehakte pistache.
De combinatie van romig, fris en knapperig is perfect. Dit dessert kost ongeveer €8,50 per persoon, afhankelijk van de kwaliteit van de ingrediënten.
Gebruik kweeperen uit eigen boom voor de beste smaak. Koop mascarpone van een lokale boerderij en pistache uit een biologische winkel. Zo steun je de lokale voedselbosgemeenschap en eet je met een goed gevoel.
Het geheim van Brad Pitt
Er gaat een verhaal dat Brad Pitt dol is op kweepeergelei. Hij zou het serveren bij een eenvoudig broodmaaltijd. Of dat waar is, maakt niet uit.
Het toont aan dat een simpele gelei van een ouderwetse vrucht toch chic kan aanvoelen.
Het geheim is de combinatie van eenvoud en kwaliteit. Geen poespas, gewoon kweeperen, citroen, en de kracht van wilde kruiden in suiker.
Laat het een nacht trekken, en je hebt een smaakbom. Zo maak je van een onbekende vrucht een ster op tafel. Probeer ook eens eetbare boomblaadjes in je maaltijd te verwerken.
Oogst je kweeperen, volg de stappen en geniet. Je zult versteld staan van wat deze herfstvrucht kan doen.
En misschien gooi je er wel één naar je geliefde, als eerbetoon aan de Iraanse traditie.