Winteronderhoud: Wat doe je als alles stilstaat?
Wat kun je wél doen?
De winter voelt in een voedselbos soms alsof er niets te doen is. Alles lijkt stil te staan.
De bomen zijn kaal, de grond hard en de natuur rust uit.
Toch is er juist nu genoeg te doen. Niet buiten in de kou, maar binnen in huis. Denk aan klussen die je normaal uitstelt.
Je huis voorbereiden op vorst, zodat je in het voorjaar weer fris aan de slag kunt. Je hoeft niets spectaculairs te doen.
Onderhoud in de winter
Kleine klussen maken een groot verschil. Zo houd je tijd over voor je voedselbos, zonder dat je je zorgen maakt over lekkages of schimmel. Winteronderhoud gaat niet alleen over je tuin. Het gaat ook over je huis.
In Nederland hebben veel huizen kruipruimtes of kelders. Daar lopen leidingen en hangen rookmelders.
Als het vriest, kunnen waterleidingen bevriezen en springen. Dat geeft waterschade na de dooi. Ook schimmel in de badkamer of keuken ontstaat sneller als het koud is.
Je wilt dat je huis goed ventileert, maar niet te veel warmte verliest. Je wilt je rookmelders testen, want die zijn in nieuwbouwwoningen vaak gekoppeld volgens NEN-norm.
En je wilt je droogloopmatten schoonhouden, zodat je niet met natte voeten door het huis loopt. Dit zijn klussen die je nú kunt doen, terwijl de natuur rust.
1. Hang spullen aan de lijn in de vrieskou
Je kunt buiten nog steeds spullen drogen. Hang kussens, dekbedden en knuffels aan de waslijn. De kou doodt huisstofmijt.
Dat is handig als je in het voorjaar weer buiten wilt zitten.
Of als je kinderen hebt die veel knuffelen. Zet een krat met kranten naast de lijn.
Leg de spullen erin na het drogen. Zo voorkom je dat vocht terugkomt in huis. Je hoeft niets speciaals te kopen.
Een gewone waslijn werkt prima. Als het vriest, droogt het sneller dan binnen.
2. Ontdooi de ijskast
Een vriezer die vol ijs zit, verbruikt meer stroom. In de winter kun je hem makkelijker ontdooien.
Zet de inhoud in een krat met kranten. Zet het krat buiten, als het niet te koud is.
Of in een koude schuur. Haal de stekker eruit en laat het ijs smelten. Gebruik een doek om het water op te vangen.
Als het ijs gesmolten is, maak je de binnenkant schoon met een sopje. Droog het goed af voordat je hem weer aanzet. Zo bespaar je energie en voorkom je schimmel.
3. Help je ijskast een beetje
Je kunt je vriezer helpen minder hard te werken. Vul jampotjes met water en laat ze bevriezen buiten.
Zet ze in het vriesvak. Ze houden de temperatuur stabiel. Dat is handig als de stroom even uitvalt. Of als je de deur vaak opendoet.
Je hoeft geen dure producten te kopen. Gebruik oude jampotjes. Ze kosten niets en werken perfect.
Zo bespaar je op je energierekening. En je voedselbos profiteert, want je houdt geld over voor zaden of gereedschap.
4. Reinig je droogloopmatten
Droogloopmatten worden snel vies in de winter. Sneeuw, modder en zout trekken in de vezels. Leg een mat ondersteboven in de sneeuw.
Laat het vuil intrekken. Daarna kun je hem uitschudden of stofzuigen.
Was de mat op een lage temperatuur. Gebruik geen wasverzachter, dat vermindert de opname van vocht.
Een schone mat voorkomt dat je viezigheid meeneemt naar je voedselbos. Je werkt immers graag met schone handen. En het voelt fijner in huis.
Denk ook aan deze klussen
Er zijn meer klussen die je in de winter kunt doen, al is het ook een tijd voor reflectie op het afgelopen jaar. Test je rookmelders. Druk op de testknop en houd hem langer in.
Als je gekoppelde rookmelders hebt, activeer je alle systemen tegelijk. Dat is veilig en verplicht in nieuwbouw. Check je ventilatieroosters.
Maak ze schoon met een stofzuiger, maar doe ze niet helemaal dicht. Verse lucht is belangrijk, anders krijg je vochtproblemen. Vul de cv-ketel bij als de druk laag is.
Bij oudere huizen moet je dat vaker doen dan 1-2 keer per jaar. Tap je buitenkranen af om bevriezing te voorkomen. En draai een kookwas op 90 graden om schimmel in de wasmachine te voorkomen. Reinig je afwasmachine met machinereiniger zonder vaat. Zo blijft alles fris.
Bescherm je huis tegen winterweer
Winterweer kan je huis beschadigen. Bereid je voor op een veranderend klimaat en zorg dat je leidingen in de kruipruimte niet bevriezen.
Controleer of er tocht is. Zet een bakje met water in de kruipruimte. Als het bevriest, moet je isoleren.
Gebruik folie of schuim. Bij oudere huizen zijn cv-leidingen vaak niet goed geïsoleerd.
Vervang ze als dat kan. Kosten: ongeveer €100-€200 voor materiaal. Als je een waterschade hebt, kan de reparatie €500-€1000 kosten. Voorkomen is dus goedkoper.
De winter is een tijd van rust, maar niet van stilstand. Kleine klussen in huis maken je klaar voor het voorjaar.
Test ook je rookmelders. Nieuwe rookmelders kosten €10-€20 per stuk.
Gekoppelde systemen zijn duurder, ongeveer €50-€100. Maar ze redden levens. In Nederland zijn rookmelders verplicht in elke slaapkamer en op elke verdieping.
Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Kies één klus per week.
Begin met de rookmelders. Daarna de ijskast. Dan de droogloopmatten. Zo bouw je een routine op. Je huis wordt veiliger en schoner.
En je voedselbos profiteert, want je houdt tijd en geld over. In het voorjaar kun je dan vol energie aan de slag met bomen planten, fruit oogsten en permacultuur toepassen. De winter is een cadeau. Gebruik het goed.