Wat te doen tegen de kersenvlieg zonder chemicaliën?
Je loopt door je voedselbos, tussen de fruitbomen, en ziet ze hangen: die prachtige, rijpe kersen.
Maar als je er een plukt, zit er een mini-wormpje in. Dat is de kersenvlieg. Een plaag die in Europa veel schade aanricht aan kersenbomen. Het goede nieuws?
Je hoeft geen chemicaliën te gebruiken om ze te verslaan. Je kunt ze op een slimme, natuurlijke manier te slim af zijn, precies zoals we dat in een permacultuur-voedselbos graag doen.
Wat is de kersenvlieg?
De kersenvlieg (Rhagoletis cerasi) is een kleine vlieg die je soms tussen je fruitbomen ziet zoemen. Hij is zwart met gele strepen en maar een halve centimeter groot.
Hij legt zijn eitjes in bijna rijpe kersen. Dat is het probleem: je ziet de vlieg zelf amper, maar de schade is duidelijk zichtbaar. De larven zijn wit en ongeveer 5 tot 6 millimeter lang.
Ze eten het vruchtvlees op, waardoor de kers zacht wordt en uiteindelijk rotten.
Zonder bestrijding kun je zomaar 80% van je oogst verliezen. In voedselbossen en permacultuur is het belangrijk om deze plaag aan te pakken zonder de bodem of andere insecten te schaden. Een groot verschil met veel andere plagen is dat de kersenvlieg maar één generatie per jaar kent. Dat maakt bestrijden overzichtelijk. Je weet wanneer je moet beginnen en wanneer je klaar bent.
Levencyclus kersenvlieg
Om de kersenvlieg goed te begrijpen, moeten we kijken naar zijn levenscyclus. In april komen de eerste vliegen uit de grond.
Ze zoeken direct naar rijpende kersen om hun eitjes af te zetten. Dit loopt door tot ongeveer juli. De larven ontwikkelen zich in de kers.
Na ongeveer 10 tot 15 dagen verlaten ze de vrucht en laten zich vallen op de grond.
Daar verpoppen ze en overwinteren ze. Het bijzondere is dat deze poppen 1 tot 3 jaar inactief kunnen blijven in de bodem. Dat betekent dat een goede bestrijding dit jaar, ook volgend jaar en daarna nog effect heeft. Vroege kersensoorten ontsnappen vaak aan de ergste aantasting omdat de vliegen pas later in het jaar actief worden.
In een voedselbos met verschillende rassen kun je hier slim gebruik van maken. Combineer vroegrijpende soorten met late soorten voor een langere oogst en minder druk van de vlieg.
Kersenvlieg bestrijden
De beste manier om de kersenvlieg te bestrijden zonder chemicaliën is preventief en actief vangen.
Het doel is om de volwassen vliegen te vangen voordat ze hun eitjes in je kersen kunnen leggen. Dit doe je met vangplaten en feromonen, net zoals je alert moet zijn wanneer je sporen van de eikenprachtkever herkent in je voedselbos.
Een fout die je moet vermijden: chemische bestrijding toepassen op larven in kersen. Dat werkt niet. De larven zitten al diep in het vruchtvlees en zijn niet bereikbaar voor bestrijdingsmiddelen. Je moet de vliegen vangen voordat ze aan de slag gaan. In een permacultuur-voedselbos werkt biologische bestrijding in de kruidlaag het best.
Biologische bestrijding kersenvlieg met vangplaat
Het verstoort het ecosysteem niet, en je behoudt een gezonde bal tussen insecten, vogels en bomen.
De combinatie van vangplaten en feromonen is hier perfect voor. Vangplaten zijn een simpele en effectieve manier om de kersenvlieg te vangen. De platen zijn geel van kleur, omdat kersenvliegen geel aantrekkelijk vinden.
Je hangt ze op in de boom, net boven de kroonlijn, waar de vliegen actief zijn. Een vangplaat voor kersenvlieg kost ongeveer €9,95.
Je hebt er meerdere nodig, afhankelijk van de grootte van je boom of voedselbos.
Hang ze op tijdig in april, zodra de eerste vliegen verschijnen. Vervang de platen regelmatig, want volle platen werken minder goed. In een voedselbos met meerdere kersenbomen is het slim om per boom 1 tot 2 platen op te hangen.
Feromonen combineren met vangplaten
Dit zorgt ervoor dat je de vliegen vangt voordat ze van boom naar boom kunnen migreren. Feromonen zijn lokstoffen die de kersenvlieg aantrekken.
Ze bootsen de geur na van rijpe kersen. Wanneer je feromonen combineert met vangplaten, vang je nog meer vliegen.
De lokstof verspreidt zich over 10 meter en bedekt ongeveer 300 m². Een feromooncapsule werkt 6 tot 8 weken.
De werkingsduur is minimaal 4 tot 6 weken, maar vaak langer. De capsules zijn minimaal 1 jaar houdbaar, dus je kunt ze bewaren voor volgend jaar. Bewaar ze in de koelkast tot gebruik, en raak ze zo min mogelijk aan. Laat het kokertje waar de feromoon in zit dicht.
De combinatie van feromonen en vangplaten is de beste aanpak. De lokstof trekt de vliegen aan, en de platen vangen ze effectief. Wil je liever natuurlijke vijanden stimuleren in je tuin?
In een voedselbos is dit een duurzame manier om de plaag onder controle te houden zonder de natuur te schaden.
Kersenvlieg bestrijden met een feromoonval
Naast vangplaten kun je ook kiezen voor een feromoonval. Dit is een gesloten val die de vliegen vangt met behulp van lokstof. De val is vaak duurder dan een vangplaat, maar werkt langer en is robuuster.
Een kersenvliegval kost ongeveer €23,79. De val bevat een feromooncapsule die 6 tot 8 weken werkt.
De lokstof verspreidt zich over 10 meter en bedekt 300 m². Ideaal voor grotere bomen of voedselbossen.
De toepassingsperiode loopt van april tot juli. Hang de val op in de boom, op een plek waar de wind hem niet constant verplaatst. Controleer de val regelmatig en leeg hem als hij vol is. Met een feromoonval ben je minder tijd kwijt aan onderhoud dan met vangplaten.
Praktische tips voor je voedselbos
- Combineer feromonen met vangplaten voor het beste resultaat. Dit verhoogt de vangcapaciteit aanzienlijk.
- Bewaar feromooncapsules in de koelkast tot gebruik. Ze blijven langer werkzaam.
- Raak capsules zo min mogelijk aan bij het aanbrengen. Vet en vuil kunnen de werking verminderen.
- Laat het kokertje waar de feromoon in zit dicht tot je hem gebruikt. Zo blijft de lokstof vers.
- Hang vangplaten en vallen op tijdig op in april. Voorkomen is beter dan genezen.
- Combineer verschillende kersensoorten in je voedselbos. Vroege soorten ontsnappen vaak aan de aantasting.
- Monitor je bomen regelmatig. Hoe eerder je de vliegen ziet, hoe sneller je kunt ingrijpen.
Met deze aanpak houd je je kersenbomen gezond en je oogst rijk. Geen chemicaliën nodig, alleen slimme natuurlijke methoden die passen bij een permacultuur-voedselbos.