Omheining tegen reeën en konijnen: Wat werkt echt?

Een voedselbos of permacultuurtuin is jarenlang werk. Je bomen en fruitstruiken groeien langzaam, doen hun best.

En dan komt er een ree op bezoek die in één nacht al je jonge aanplant kaal vreet.

Of konijnen knagen de bast van je fruitbomen dood. Dat doet pijn. Een goede afrastering is geen luxe, het is de verzekering voor je oogst. Je wilt je natuurlijke paradijs beschermen zonder het gevoel van een gevangenis te krijgen. We gaan het hebben over wat echt werkt, zonder onzin.

Waarom en gebied of wei afrasteren met gaas?

Je ziet ze soms lopen, die wilde dieren. Ze zien er schattig uit, maar in je voedselbos zijn ze vooral destructief.

Een ree eet niet voor de lol, het is zijn dieet. En jonge fruitboompjes? Die zijn een heerlijke, zachte snack. Zonder bescherming verlies je een significant deel van je aanplant, soms wel 80% in het eerste jaar. Konijnen zijn nog erger; ze graven en knagen aan de wortels en schors.

Een afrastering is dus niet om de natuur buiten te houden, maar om jouw specifieke stukje natuur een vliegende start te geven. Het geeft je bomen de tijd om groot en sterk te worden, zodat ze later wel tegen een stootje kunnen. Het is de investering in de toekomst van je bos.

Wat is de beste afrastering voor reeën?

Er zijn veel opties, maar als je echt zeker wilt zijn, kies je voor gaas van topkwaliteit. We hebben het dan over Tornadogaas.

Dit is in Europa al meer dan 30 jaar de standaard en dat is niet voor niets.

Het is stevig, gaat lang mee en het werkt. Voor reeën en herten is de hoogte cruciaal. Ze zijn springvaardig en kunnen een lage hekwerk makkelijk over.

Ze zijn ook slim en proberen eerst of het gaas los zit. Daarom is de kwaliteit van het gaas en de spanning belangrijk.

Een ander topmerk is Poda Supernet. Dit wordt niet voor niets de "Mercedes onder de gaashekwerken" genoemd. Het is extreem sterk en duurzaam. Als je een groot gebied hebt en je wilt één keer goed doen, is dit een serieuze optie.

Het is een investering, maar je bent er dan ook decennia mee klaar.

Zowel Tornado als Poda zijn prominente merken in Nederland die je in de betere permacultuur-winkels vindt. Ze begrijpen wat boeren en natuurliefhebbers nodig hebben.

Hoe hoog moet een hertenomheining zijn?

Dit is de meest gestelde vraag en het antwoord is simpel: ga voor 190 cm hoog. Dit is de gouden standaard voor de meeste hertensoorten en reeën in onze contreien.

Met deze hoogte voorkom je dat ze eroverheen springen. Ze hebben een diepe sprong, maar de hoogte van 190 cm is voor de meeste een te grote barrière.

Sommige bronnen noemen 158 cm als een minimum voor bepaalde soorten, maar dat is net te krap. Waarom zou je het risico nemen? Als je gaat bestellen, let dan ook op de maaswijdte.

Voor reeën en herten is een maaswijdte van 15 cm standaard. Ze raken hun poten namelijk makkelijk kwijt in te wijde mazen en dat wil je niet. Als je ook kleinere dieren zoals konijnen wilt weren, kies dan voor een fijnmaziger onderkant. Tornadogaas komt in varianten met 15 cm, maar ook fijnmazig met 8 cm of zelfs 5 cm.

Een combinatie is ideaal: fijnmazig vanaf de grond tot ongeveer 50 cm hoogte, en daarna de standaard 15 cm mazen.

Zo hou je alles buiten.

Hoe maak je een goede wild-werende afrastering?

Alleen het juiste gaas kopen is stap één. Stap twee is het correct installeren.

1. Verwijder het wild eerst: Dit is essentieel. Zorg dat er geen dieren in je perceel zitten voordat je begint met de afrastering. Als je het gaas plaatst terwijl ze er nog zijn, sluit je ze op en zullen ze in paniek raken en proberen te ontsnappen, wat vaak lukt. Gebruik eventueel een wildverjager of vraag jagers om hulp.
2. Zorg voor een strakke spanning: Het gaas moet strak staan als een snaar. Gebruik goede palen van hardhout of metaal en spanners. Een slap gaas is een speeltuin voor dieren om het los te trekken.
3. Gebruik schrikdraad als extraatje: Een fijnmazig gaas houdt konijnen tegen, maar een ree kan soms toch proberen te duwen. Een extra schrikdraad aan de buitenkant op 20 cm en 50 cm hoogte helpt enorm. Zorg dat dit draad 24/7 voldoende spanning heeft. Een simpele schrikdraad-voeding vanaf €75 (vaak inclusief verzending) is genoeg voor een kleinere tuin. Check de spanning regelmatig met een tester.
4. Grondplank of ondergrondse bescherming: Konijnen graven. Om dat te voorkomen, kun je een ondergrondse strook gaas (bijv. 30 cm diep) naar buiten toe leggen, of een grondplank vastmaken. Zo graven ze niet zomaar onder het hek door.

Een hekwerk dat slap hangt, is een uitnodiging. Hieronder een stappenplan om het goed te doen, net zoals je bij de oriëntatie van je plantrijen moet doen: Het doel is een obstakel, geen ondoordringbare muur.

Dieren zullen altijd zoeken naar zwakke plekken. Let bij het beheer ook op giftige planten in je voedselbos; jouw taak is om die plekken te elimineren.

Poda Supernet: De Mercedes onder de gaashekwerken

Je wilt het beste, en soms is het de investering waard. Poda Supernet is zo'n product. Waarom?

Omdat het bijna niet kapot te krijgen is. Het is gemaakt van hoogwaardig staal met een speciale coating die bestand is tegen weer en wind.

Waar goedkoper gaas na een jaar of tien kan doorroesten, gaat dit spul veel langer mee. Het is de keuze voor de serieuze permaculturist die zijn voedselbos als een langetermijnproject ziet. De naam "Mercedes" klinkt duur, en dat is het ook relatief.

Maar vergelijk het met de totale kosten van je project. Een goedkoop gaas dat na 5 jaar vervangen moet worden, ben je op de lange termijn duurder uit. Poda Supernet is een eenmalige kostenpost voor decennia rust. Het is een geruststellend gevoel om zo'n kwaliteitshekwerk om je kostbare bomen te hebben, zeker als je rekening houdt met bestaande grote bomen in je ontwerp. Vraag ernaar bij de specialist, het is het overwegen waard.

Zwart wild omheiningen - wilde varkens

Naast reeën en konijnen heb je soms te maken met groter wild, zoals wilde varkens (zwijnen). Die zijn een heel andere klant.

Ze zijn zwaar, sterk en graven met hun enorme snuit. Een standaard gaas van 190 cm hoogte houdt ze vaak wel tegen, tenzij ze echt gemotiveerd zijn. Dan heb je specifieker materiaal nodig.

Zwart gecoate omheiningen zie je vaker, dit is vaak staaldraad met een sterke coating.

Dit is geschikt voor wilde varkens. De focus ligt hier op sterkte en duurzaamheid. Een simpele afrastering werkt niet. Je hebt zware palen nodig en gaas dat bestand is tegen druk en schuren.

De maaswijdte is hier minder relevant, de hoogte en sterkte zijn belangrijker. Wilde varkens zijn een reële bedreiging in sommige delen van Nederland, vooral als je grenst aan een natuurgebied.

Check de lokale situatie en overleg met de gemeente of jagers. Soms is een specifieke vergunning nodig voor wilde varkens omheiningen, dus wees hierop voorbereid. Zorg dat je oplossing net zo sterk is als het beest dat je tegenhoudt.