Eenden (Indische loopeenden) tegen de slakkenplaag
Een slakkenplaag in je voedselbos voelt als een persoonlijke aanval. Je hebt maanden gewacht op die ene prachtige braam, en een dag later is hij kaalgevreten.
Je bent niet de enige. Vooral in de lente en herfst, als het regent en je fruitbomen net beginnen te schieten, worden slakken tot ware monsters. Je kunt chemicaliën gebruiken, maar dat past niet in een permacultuur systeem.
Je wilt het evenwicht niet verstoren. Dus wat nu? De oplossing loopt misschien wel rond in je tuin.
Of je moet ze halen. Het zijn de Indische loopeenden, en ze zijn je beste vriend in de strijd tegen het slijmerige gespuis.
Waarom een eend meer is dan alleen leuk gezelschap
Een Indische loopeend (Anas platyrhynchos domesticus) is niet zomaar een eend die je bij de boer koopt. Het is een specifiek ras, ontstaan uit de wilde wilde eend en de pekingeend. Ze zijn wat groter en forser dan de doorsnee wilde eend en hebben een prachtige, rustige aard.
Waarom zijn ze zo goed tegen slakken? Simpelweg omdat het echte jagers zijn.
Ze scharrelen niet alleen wat rond; ze zoeken actief naar voedsel. Hun dieet is divers, en slakken staan met stip op nummer één.
Ze zijn sterker dan kippen en kunnen beter tegen de Nederlandse regen. Een kip kruipt onder een struik bij een bui, een loopeend blijft vrolijk doorploeteren. Ze zijn de perfecte toevoeging aan je permacultuur systeem: ze lossen een probleem op, leveren mest en als je ze laat broeden, krijg je extra eieren en vlees.
Ze werken voor je, terwijl jij achteroverleunt. Stel je voor: je loopt je voedselbos in na een nacht regen.
Overal glinsteren de slijmsporen. Je jonge aardbeienplantjes zijn half opgegeten. Je zucht, klaar voor een gevecht. Maar dan hoor je een zacht gekwaak.
Een groepje van drie loopeenden waggelt door de bosjes. Ze duiken met hun snavel in de bladerlaag, trekken iets naar boven en happen het naar binnen. Slik.
Ze zijn niet bang voor je, ze zijn aan het werk. Ze hebben je hulp niet nodig; ze weten precies waar het voedsel verstopt zit.
Ze zoeken slakken die overdag schuilen onder bladeren, stenen en in de vochtige grond. Ze vinden de eitjes die diep in de grond liggen. Ze zijn een levend, ademend bestrijdingsmiddel dat je niet elke week opnieuw hoeft te spuiten.
De werking: hoe loopeenden je tuin redden
De kracht van loopeenden zit 'm in hun techniek. Ze zijn niet voor niets 'loop' eend. Ze lopen. Veel.
Ze bedekken een groot oppervlak en gebruiken hun voeten om de grond licht om te woelen. Ze zoeken met hun snavel in de bovenste laag van de bodem. Dit is precies wat je wilt.
Ze verstoren het leefgebied van de slak zonder je bodem te vernietigen.
In tegenstelling tot een kip, die met krachtig scharrelen je wortels en zaaigoed kan beschadigen, is een loopeend wat grondiger maar minder destructief. Ze zijn als een sloop- en opbouwbedrijf ineen. Het dieet van een loopeend is de sleutel.
Ze eten niet alleen slakken. Ze eten ook slakkeneitjes en kleine naaktslakken. Dit is cruciaal.
Je bestrijdt niet alleen de slakken die je nu ziet, maar ook de volgende generatie.
Ze zijn een preventief en actief bestrijdingsmiddel. Als je ze loslaopt in de lente, als de slakkenmassa op z'n hoogst is, maak je een flinke deuk in de populatie. Door de rol van de egel in de slakkenbestrijding te benutten, eten ze ook andere plagen zoals rupsen, kevers en wormen. Ze helpen dus bij het bestrijden van andere problemen in je fruitbomen en groenten.
Ze zijn een mobiele meststof. Hun uitwerpselen zijn een fantastische, stikstofrijke meststof die je bodem voedt.
Ze verspreiden dit over je hele perceel. Je hoeft niet meer met kruiwagens mest te sjouwen. De eenden doen het voor je.
De juiste eend kiezen: rassen en kosten
Het is belangrijk om het juiste ras te kiezen. Niet alle eenden zijn even geschikt.
De meest voorkomende en geschikte loopeend is de "Rouen" of "Roen" (Franse benaming). Dit is een prachtige eend met een groenachtige kop en een bruinachtig lichaam. Ze zijn rustig, groot en leggen aardig wat eieren.
Een andere goede optie is de "Khaki Campbell". Dit zijn lichtere, bruinige eenden die extreem goede legsters zijn (tot 300 eieren per jaar), maar iets minder robuust dan de Rouen.
De Rouen is vaak de favoriet voor vlees en plaagbestrijding vanwe zijn formaat en karakter. Wat kost zo'n beest? Je kunt ze kopen bij gespecialiseerde fokkers of sommige boerderijen.
Een jonge loopeend (een eendje van een paar maanden, klaar om te starten) kost ongeveer €15 tot €25 per stuk. Een volwassen koppel (een mannetje en 2-3 vrouwtjes) kost vaak rond de €60-€80.
Je hebt minimum 2 eenden nodig, ze zijn sociale dieren. Een groepje van 3 tot 5 eenden is ideaal voor een gemiddelde voedselbos-tuin van 500-1000 m².
Verwacht niet dat ze meteen beginnen met een slakkenfestijn. Ze moeten even wennen aan hun nieuwe omgeving. Geef ze een week de tijd. Ze zullen eerst je gras, onkruid en insecten verkennen.
Daarna beginnen ze met de slakkenjacht. Ze zijn een investering, maar ze besparen je jarenlang geld aan biologische bestrijdingsmiddelen en mest.
Praktische tips: zo integreer je ze in je voedselbos
Je kunt loopeenden niet zomaar loslaten en verwachten dat ze je tuin redden.
Ze hebben een plek nodig waar ze 's nachts veilig zijn tegen vos, marter of kat. Ze slapen graag op de grond, dus een simpele, goed afsluitbare nachthok is voldoende. Zorg dat het droog en tochtvrij is.
Een hok van ongeveer 1 vierkante meter per 3 eenden is ruim voldoende. Ze hebben een waterbron nodig om te drinken en hun snavel te spoelen.
Een diepe schaal of een oude teil werkt perfect. Ze hebben geen groot zwembad nodig, dat is een fabel.
Ze zijn tevreden met een plek waar ze hun kop in kunnen dompelen. Voordat je de eenden introduceert, is het slim om je tuin voor te bereiden. Zorg dat kwetsbare jonge planten beschermd zijn. Je kunt ze afdekken met gaas of netten.
De eenden zullen je aardbeien en slaplanten anders opeten. Ze zijn opportunistisch. Ze eten het liefst slakken, maar als er een rijpe aardbei voor het grijpen ligt, happen ze toe.
Je kunt ze ook trainen. Laat ze in het begin alleen in een afgebakend deel van je tuin, bijvoorbeeld met gaas. Als je ziet dat ze de slakken daar hebben opgeruimd, verplaats je ze.
Zo werk je stap voor stap je tuin af. Ze zijn perfect voor onder fruitbomen.
Ze eten de slakken die de jonge vruchten aanvallen en mesten de grond rondom de boom aan. Een win-winsituatie. Naast loopeenden helpt ook natuurlijke muizenbestrijding door roofdieren om je oogst te beschermen. Een laatste tip: geniet van ze. Loopeenden zijn leuk om naar te kijken.
Ze zijn nieuwsgierig en minder schuw dan wilde eenden. Ze zorgen voor leven en beweging in je voedselbos, waar je ook sporen van andere dieren kunt ontdekken.
Ze zijn de levendigheid die je tuin nodig heeft. Dus, de volgende keer dat je een slak ziet, denk dan niet aan een chemische spray. Denk aan een eend. Het is de meest natuurlijke, effectieve en gezellige manier om je oogst te beschermen.