De voordelen van bladcompost en hoe je het zelf maakt

Stel je voor: je loopt door je voedselbos, de herfstkleuren zijn prachtig, maar overal liggen bladeren.

De meeste mensen gooien ze weg. Zonde! Jij bent slimmer. Je maakt er gratis, supergezonde aarde van voor je fruitbomen en vaste planten. Bladcompost is goud voor je permacultuur-tuin.

Geen gedoe met dure zakken potgrond, maar je eigen grondstoffen recyclen. Dit is hoe je het doet, simpel en effectief.

Bladaarde maken: welk blad?

Niet elk blad is hetzelfde. De soort boom bepaalt hoe snel je compost klaar is. In een voedselbos heb je vaak een mix.

Je kunt bijna alles gebruiken, maar let op de snelheid van ontbinding.

Bladeren van zachte bomen zoals wilg, es en fruitbomen (appel, peer) vallen snel uit elkaar. Deze zijn perfect en snel klaar.

Ze geven je compost een boost. Gebruik dit blad voor je snelle mulchlaag. Harde bladeren zoals van de beuk of de berk doen er iets langer over, maar zijn prima te doen.

Bladaarde maken van eikenblad

Ze geven een mooie, donkere aarde. Ze verrijken de bodem met mineralen die je fruitbomen hard nodig hebben.

Eikenblad is de lastige rakker van het bos. Het bevat veel tannines (looizuur). Dit stofje remt de afbraak door bacteriën. Daardoor duurt het veel langer voordat dit blad is omgezet in compost.

Reken op minstens twee jaar. Wil je sneller resultaat?

Meng het eikenblad dan met ander blad. Of versnipper het extra fijn.

Zo verdun je het looizuur en geef je de natuur een handje. Zo voorkom je dat je jaren moet wachten op bruikbare aarde. Gebruik onversnipperd eikenblad nooit als dikke mulchlaag direct op de grond.

Het klontert samen en water kan er niet doorheen. Je planten en wortels van je bomen krijgen hier last van. Dat wil je niet in je voedselbos.

Stap voor stap bladaarde maken

Je hebt niet veel nodig. Een simpele zwarte vuilniszak (die van de bouwmarkt, de goedkope versie voor ongeveer €3 per stuk) en een plekje in de schaduw. Een hark is handig, en een grasmaaier is een gouden tip.

De rest doet de tijd. Deze methode is perfect voor tuinen zonder ruimte voor een grote composthoop.

1. Maak dik blad kleiner

Je hangt de boel op en vergeet het een tijdje. Ideaal voor naast je schuur of achterin de tuin bij de bomen.

Deze stap is cruciaal voor snel resultaat. Grote bladeren hebben meer oppervlak nodig om af te breken. Neem je grasmaaier. Rijd eroverheen als de bladeren net wat vochtig zijn (na regen of na een sproeibeurt).

Zo maak je fijn snippers. Waarom doen we dit?

Kleine stukjes rotten veel sneller. Het breekt de celwanden open. Bacteriën en schimmels kunnen meteen aan de slag. Zonder deze stap duurt het proces wel twee keer zo lang.

2. Verzamel bladeren en vul een zak

Veelgemaakte fout: lui zijn en het blad heel in de zak stoppen. Dan krijg je na een jaar nog steeds herkenbare bladeren.

Kortom: neem 10 minuten de tijd voor de maaier, het scheekt je maanden wachten.

Neem je zwarte vuilniszak. Hang of zet hem neer. Begin met het vullen.

Als je het blad eerst versnipperd hebt, kun je veel meer in één zak kwijt. Dit scheelt ruimte en kosten. Vul de zak voor ongeveer 3/4.

Druk het blad niet te hard aan, maar wel stevig genoeg. Je wilt geen luchtbel hebben, maar je wilt ook de zak niet scheuren.

Een volle zak werkt het best. Als je blad verzamelt, kies dan een droge dag.

3. Prik luchtgaten in de zak

Nat blad in een zak stoppen kan gaan schimmelen tot een vieze bende. Is het blad nat? Laat het eerst even drogen op een zeil of dekzeil.

Compostering is een feest voor bacteriën, en die beestjes hebben zuurstof nodig.

Zonder zuurstof verzuurt de boel en krijg je geen compost. Wil je sneller vruchtbare bodem voor je voedselbos? Prik gaten in de zak. Gebruik een scherp snoeimes of een grote spijker. Prik onderin de zak gaten.

Ook aan de zijkanten is goed. Zorg dat je er zeker 10 tot 15 gaten in maakt.

Dit zorgt voor de juiste luchtcirculatie. De gaten zorgen er ook voor dat overtollig regenwater weg kan.

Te veel water verstikt de compost. De gaten werken als een regenwaterafvoer voor je composthoop op miniaturen. Zet de zak op een onopvallende, beschutte plek.

4. Laat de bladeren verteren tot compost

Een hoekje achter de schuur of onder een afdak is perfect. Zet hem niet op een stapel. De bodem moet contact maken met de grond.

Zo kunnen wormen en insecten van onderen binnenkomen. Vocht is essentieel.

Is het een droge zomer? Besproei de zak dan af en toe.

De inhoud moet vochtig aanvoelen als een uitgewrongen spons. Te droog stopt de boel, te nat wordt het water. Na 1 jaar is het blad verrot genoeg voor een mulchlaag.

Je herkent het aan de donkere, kruimelige structuur. Het ruikt naar bosgrond.

Na 2 à 3 jaar is het fijn genoeg om te gebruiken als voedingsrijke basis voor je jonge aanplant.

Gebruik geen bladblazer

Een bladblazer is je vijand in een permacultuur-tuin. Zeker als het om een benzineversie gaat.

Die dingen zijn luidruchtig en stoten fijnstof uit. Bovendien blazen ze de voedingsstoffen je tuin uit. Gebruik liever een bladhark. Je hebt ze in allerlei soorten.

Een brede kunststof hark (zo'n groene met van die vingers) is ideaal. Je verzamelt het blad zonder de bodem te beschadigen.

Het is rustig en je voelt de grond. Met een hark kun je precies werken.

Je haalt het blad weg van je vaste planten zonder ze te beschadigen. Je ziet meteen wat je doet. Geen geluid, geen uitlaatgassen, alleen het geluid van de natuur.

Veelgestelde vragen over bladcompost

Kan ik ook naalden van coniferen gebruiken?
Ja, dat kan. Maar wees gewaarschuwd: naalden doen er wel 3 jaar over om te composteren. Ze zijn zuur en hard.

Meng ze daarom met ander blad. Gebruik ze niet direct rondom zuurminnende planten.

Wat als mijn zak gaat stinken?
Dan is er te veel water in of te weinig zuurstof. Prik extra gaten en meng er droog materiaal doorheen, zoals stro of oude kranten.

De geur van goede compost is die van bosgrond. Is bladcompost geschikt voor mijn fruitbomen?
Absoluut. Bladcompost verbetert de bodemstructuur en je kunt ook compostthee voor bladvoeding maken om ze extra te stimuleren.

Het houdt vocht vast en geeft langzaam voedingsstoffen af. Ideaal voor de wortels van je fruitbomen.

Gebruik het als mulch rondom de stam (maar niet tegen de stam aan!).

Verificatie-checklist

Voordat je begint, loop deze lijst even na. Dan weet je zeker dat je goed zit en voorkom je teleurstellingen. Gaatjes geprikt?

• Heb je voldoende blad? (Ongeveer 3 tot 4 volle zakken per herfst).
• Is het blad versnipperd? (Essentieel voor snelle afbraak).
• Is het blad vochtig? (Besproeien indien nodig).
• Heb je een zwarte vuilniszak? (Of meerdere).
• Zijn er voldoende gaten in de zak geprikt?
• Staat de zak op een beschutte plek op de grond?
• Heb je geduld? (1 jaar voor mulch, 2-3 jaar voor potgrond).

Zak op de juiste plek? Top. Dan ben je klaar.

Laat de natuur het werk doen. Straks heb je gratis, prachtige aarde voor je tuin.